Een zilversmid die het predicaat Hofleverancier krijgt: het kan niet koninklijker. Vrijdag 8 november 2019 reikte burgemeester Jos Wienen van Haarlem de oorkonde behorende bij ‘Bij Koninklijke Beschikking Hofleverancier’ uit aan Karel Schermerhorn, directeur van de De Haarlemsche Zilversmederij K.H. Schermerhorn. De onderneming vierde haar honderdjarig bestaan met een feestelijke bijeenkomst.

De Haarlemsche Zilversmederij is nog het enige bedrijf in Nederland dat producten als zilveren broodmanden, koektrommels en dienbladen maakt. Er worden ook zilveren gildevoorwerpen uit de 16e tot de 18e eeuw gerestaureerd; de firma is lid van Restauratoren Nederland. Haar ambachtslieden kunnen zelf vele soorten andere zilveren objecten vervaardigen of repareren: kandelaars, kinderbekers, flessenbakken, jardinières, ballentrommels, cake- of bonbonmandjes.

In speciale opdracht worden er relatiegeschenken geproduceerd, voor bedrijven en particulieren, ook volgens eigen ontwerp of idee van de klant. Opdrachtgevers zijn antiquairs, juweliers en handelaren, maar tevens musea, kerken, synagoges en privéverzamelaars.

In een eeuw tijd is de vakkennis van generatie op generatie doorgegeven en de expertise uitgebreid. Naast ambachtelijk gereedschap wordt er gewerkt met speciale machinerie om te drijven, intrekken, forceren, dieptrekken en persen. De zilversmederij heeft vier verschillende ruimtes. In de werkplaats vindt het zagen, knippen, modelleren en afwerken plaats, door hamers, staken en een houten blok met staartbankschroeven. In de voorwerkplaats staan de forceer- en draaibanken, de tweemetertrekbank en de zwengelpers. Hier worden ook de forceerklossen en stempels gebruikt. Het klinkt als een middeleeuwse behandeling van oncoöperatieve ongelukkigen, maar het gebeurt met de grootste liefde voor het edelmetaal. Hierna komt namelijk nog het soldeerhok en tenslotte het polijsthok, waar de werkstukken worden geslepen tot ze glanzen.

Het bedrijf startte in 1919, toen de zilversmederij werd opgericht door Arnold Presburg en Arie Antonie Hoogteiling. Presburg was opgeleid bij de gerenommeerde firma Bonebakker (Amsterdam), Hoogteiling bij de zilverfabriek Van Kempen & Begeer. Toen deze laatste fuseerde met de firma Vos en Co (die een gladzilverafdeling had opgezet) en daarbij verhuisde naar Voorschoten, waagden de compagnons de sprong naar zelfstandigheid in Haarlem. Hoogteiling was 27 jaar toen zij begonnen met de zilversmederij Hoogteiling en Presburg.

Ze waren gespecialiseerd in traditioneel zilverwerk, maar hadden ook een aantal ontwerpen in Art Deco in de collectie, zoals een compleet theeservies in de stijl van de Amsterdamse School. Onder invloed van de crisis is Arnold Presburg in 1932 zelfstandig verder gegaan. Zijn zoon Georg, die in de zaak van zijn vader het vak had geleerd, werd in 1951 compagnon. De zilversmederij heette nu A. Presburg & Zn. Dit werd uiteindelijk de Haarlemsche Zilversmederij. Vader overleed in 1971. In 1998 verkocht Georg het bedrijf aan Karel Schermerhorn.

Schermerhorn (52) kwam via een andere route bij de Zilversmederij. Hij volgde de opleiding tot goud- en zilversmid aan de MTS-vakschool in Schoonhoven. Na zijn stage in Antwerpen was hij zeven jaar zilversmid bij juwelier H.C.D. Lyppens in Amsterdam. Hier leerde hij de vermaarde zilversmid D. Burger kennen, die een zilversmidse in Haarlem had.

Zo ontdekte hij de Haarlemsche Zilversmederij, waaraan hij na 1998 zijn naam, K.H. Schermerhorn, heeft toegevoegd. Sinds 1959 werkte hier Lex Baartse, die zijn ervaring ter beschikking bleef stellen aan het bedrijf. Van hem werd op het eeuwfeest tegelijkertijd afscheid genomen, na 59 jaar in dienst van de zilversmederij in het Garenkokerskwartier te zijn geweest.

www.haarlemschezilversmederij.nl

Stichting Hofleveranciers in Nederland

Werengouw 167 | 1024 NR Amsterdam | tel. +31(0)20-3374956 | IBAN: NL32INGB0004689006 | BIC: INGBNL2A | K.v.K. 41153960

Email: info@hofleverancier.nu

Alle rechten voorbehouden, niets van deze site mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hij elektronisch, mechanisch, etc, of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de Stichting Hofleveranciers in Nederland.